TEMATİK ARAŞTIRMA GRUBU (TAG-1)
Küresel Isınma, İklim Değişikliği ve Sağlık Hizmetleri
Kapanış Değerlendirmesi
Tematik Araştırma Grubu (TAG) kurma fikri, akademi içindeki otuz yılı aşkın gözlem ve deneyimlerin ürünüdür. Negatif pencereden bakıldığında manzara şöyledir: Ortak çalışma kültürünün zayıflığı, uzmanlaşmanın araştırmacıları dar koridorlara hapsetmesi, maddi imkân yetersizliği, sosyal bilimlerin hak ettiği değeri görememesi, bilimsel araştırma ve proje denildiğinde öncelikle fen ve sağlık bilimlerinin akla gelmesi, sistem içinde ayakta kalabilmek adına herkesin kendi başının çaresine bakması, atama-yükselme-teşvik gibi dışsal faktörlere dayalı rekabetin kıskançlık ve çekememezliği beslemesi ve nihayetinde bilgiden çok bulgu üreten, ruhsuz, anlamsız bir “meşgale kurumu” görüntüsünün hâkim olması..
Buna karşılık, uğraşılacak çok iş ve bu işlerin üstesinden gelecek güçlü bir potansiyel bulunmaktadır. Bu potansiyeli harekete geçirmek vicdani bir sorumluluktur. Erdemli bir akademik kültür için fedakârlık, dar koridorlardan ana yollara, avlulara ve dış mekânlara çıkmak; günü kurtaran, hızla yayına dönüşen bulgu üretimi yerine uzun soluklu, entelektüel dönüşüm sağlayan, kolektif faydayı hedefleyen anlamlı çalışmalara yönelmek gerekmektedir. Bu da geleneksel davranış kalıplarından çıkmakla mümkündür.
TAG-1’de bu niyetle ortaya çıkmış bir inisiyatifti. Belirlenen temaya göre farklı üniversitelerden ve kurumlardan araştırmacıları bir araya getirerek çok disiplinli (multidisciplinary), disiplinlerarası (interdisciplinary) ve disiplinler ötesi (transdisciplinary) mantıkla araştırmalar yapılması planlanmış, araştırmacılara gelenekselleşmiş ve kurumsallaşmış prosedürleri dayatmamış, araştırma tasarımlarının özgünlüğüne değer vermiş ve araştırmacıların kendi öznel yetkinliklerini ortaya koyacak hareket alanı oluşturmaya gayret etmiştir.
TAG-1’de ana tema “Küresel Isınma, İklim Değişikliği ve Sağlık Hizmetleri” olarak belirlenmiştir. Yaklaşık dört aylık hazırlık sonucunda 59 çalışma başlığı tespit edilmiş ve her birine araştırmacılar yerleştirilmiştir. Ekip yaklaşık 150 kişiden oluşmakta olup Türkiye’nin 63 farklı üniversitesinde görev yapan veya eğitim alan araştırmacıları kapsamaktadır. Üniversitelerin yanı sıra hastane, sivil toplum kuruluşu ve özel sektörden katılımcılar da yer almaktadır. Disiplinler arasında çevre mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, orman mühendisliği, coğrafya, iktisat, işletme, kamu yönetimi, tıp, hemşirelik, sağlık yönetimi ve iletişim gibi alanlar bulunmaktadır.
TAG-1, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin sağlık hizmetleriyle ilişkisini kapsamlı ve sistematik biçimde ele alan ulusal ölçekteki ilk büyük teşebbüs olma iddiasıyla ortaya çıkmıştır. Türkiye’nin 2053 net-sıfır emisyon hedefi ve bu yıl Antalya’da gerçekleştirilecek COP 31 Zirvesi, çalışmanın konjonktürel perspektifi yakaladığını göstermektedir. Amaç, yerel bağlamdan beslenerek evrensel düzeyde bilgi üretmek ve akademik işbirliği ile bilgi paylaşımına dayalı bir kültür oluşturmaktır.
TAG-1, 2024’ün ilk yarısında zihinsel, ikinci yarısında teknik hazırlığın ardından 01.01.2025 tarihinde koordinatör, araştırmacı ve araştırma konularını içeren bir proje sözleşmesiyle yapılandırılmıştır. Toplamda 59 araştırma başlığı belirlenmiş ve her bir araştırma için ekipler oluşturulmuştur. Üretilen tüm yayınlara “Bu çalışma, yazarlarının da araştırmacı olarak yer aldığı, Prof. Dr. Ramazan Erdem’in yönetimini üstlendiği ‘Tematik Araştırma Grubu (TAG-1)’ kapsamında tamamlanmıştır.” notunun eklenmesi zorunlu tutulmuş, böylelikle yayınların TAG-1 kapsamında yapıldığına dair bir takip sistemi geliştirilmiştir. Süreç içinde ekiplerden ayrılan veya yeni eklenen araştırmacılar olmuştur. Bu değişimler koordinatörlerin öngördüğü sınırlarda kalmıştır. 59 çalışmanın Ağustos ayı (2026) itibariyle durumu şu şekildedir:
| Durum | Proje Sayısı | Oran (%) |
| Dergide Değerlendirmede | 14 | 23,7 |
| Tamamlandı / Dergiye Yüklenecek | 13 | 22,0 |
| Devam Ediyor / Hazırlık Aşamasında | 12 | 20,3 |
| Tamamlanamadı | 7 | 11,9 |
| Ret Aldı (Yeniden Gönderilecek) | 4 | 6,8 |
| Yayınlandı | 4 | 6,8 |
| Bildiri Olarak Sunuldu | 2 | 3,4 |
| Kabul Edildi (Yayın Bekliyor) | 1 | 1,7 |
| TÜBİTAK Projesi (1002) | 1 | 1,7 |
| Kitap Çalışması | 1 | 1,7 |
Son durum itibarıyla 7 çalışma (TAG 1.6, 1.15, 1.26, 1.35, 1.37, 1.39, 1.40) tamamlanamamış/başarısız kabul edilmiş; 52 çalışma başarılı şekilde sonuçlandırılmış veya ilerleme kaydetmiştir. Genel ilerleme oranına bakıldığında, yayınlanmış, kabul almış, dergi değerlendirmesinde veya yükleme aşamasında bulunan projelerin sayısı 35’i bulmakta ve %60’ın üzerinde bir başarı/ilerleme düzeyine işaret etmektedir. Tamamlanamayan çalışmalar da (yaklaşık %10) tolere edilebilir düzeydedir.
TAG-1 değerlendirme anketine katılan 112 araştırmacının cevaplarına göre süreçten memnuniyet oranı %83,1’dir. Araştırmacıların süreçle ilgili yaşadığı problemler ve iyileştirme önerileri ayrıca değerlendirilmektedir. Yaklaşık iki yıl süren bu kolektif çalışma deneyimi oldukça öğretici olmuştur. Yapılan değerlendirmeler ve TAG-1’deki deneyimler ışığında TAG-2 Projesi başlatılacaktır.
“Hayatta karşılaştığımız her insan en az bir bakımdan bizden öndedir ve bu yüzden ondan en az bir şey öğrenebilirim” TAG-1 sürecine emek veren ve özen gösteren tüm koordinatör ve araştırmacılara teşekkür ederiz.
TAG-1 Yönetimi