Zihinlerde Oluşturmaya Çalıştığımız Bir Parça İyilik, Güzellik ve Nitelik Çabası…

Bu çalıştayı gerçekleştirmek bizim için çok zordu. Çünkü bu kitabın ortaya çıkmasında ön koşul olan 5. Sağlık Sosyolojisi çalıştayının temasını birlikte belirlediğimiz, geçmiş dört çalıştayda engin bilgileriyle bizlere katkı sunan, 3. SAS çalıştayının dönem başkanı ve aynı zamanda çalıştayın kurucu üyelerinden olan Doç. Dr. Elif KAYA’nın aramızdan ayrılışının (13 Nisan 2025) üzerinden henüz bir ay geçmemişti.

Ama kendisi bize burada da ilham oldu. Hayatta olsaydı ne yapardı diye düşündük ve “acısını içine gömüp bu çalıştayı ilan edilen tarihte hakkıyla gerçekleştirir ve bu kitabı yayınlardı” diyerek biz de öyle yaptık. Bu kitabı, onun sağlık sosyolojisine adanmış emeğinin bir hatırası olarak aziz anısına ithaf ediyoruz. Allah rahmet eylesin, mekânı cennet olsun.

Yaşlanma ve yaşlılık dünyanın önde gelen gündemlerinden birini oluşturmaktadır. Çünkü dünya genelinde yaşlı nüfus hızla artmaktadır. Bu artış sadece biyolojik bağlamda ele alınamayacak kadar çok katmanlı bir durumdur. Yaşlanmaya ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik birçok yönden bakılması gerekmektedir. Bu bağlamda yaşlanma ve yaşlılık konularının sağlık sosyolojisinin sunduğu bütüncül ve eleştirel bakışla ele alınması büyük önem arz etmektedir. Bu ihtiyaçtan hareketle 5. Sağlık Sosyolojisi Çalıştayı (SAS) “Sağlık Sosyolojisi Perspektifinden Yaşlanma ve Yaşlılık” ana temasıyla yapılmıştır. Bu çalıştayda yapılan derin tartışmalar neticesinde elinizde bulunan bu eser ortaya çıkmıştır. Tam da yukarıda bahsedildiği gibi bu kitap yaşlanmayı biyolojik ve tıbbi bir bakış açısıyla ele almanın ötesine geçerek kitapta; insan onuru, eşitlik, etik, toplumsal cinsiyet, teknoloji kullanımı ve adaptasyon, iyi ölme hakkı, gönüllük gibi birçok konu ele alınmıştır. Her bir bölümde yaşlılığın farklı bir yönü, farklı bir bakış açısıyla incelenmiştir.

Bu kitap yaşlılık kavramını sağlıkla ilişkilendirerek hem mikro hem de makro düzeyde ele almıştır. Mikro düzeyde bireysel deneyimler ele alınırken makro düzeyde toplumsal yapılar ve dünya ülkeleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Kitap yaşlı sağlığında etik ilkelerden onların dijital teknoloji kullanmalarına; biyolojik vatandaşlıktan toplumsal cinsiyete; yaşlılarda bakım, iletişim ve depresyondan küresel yaşlılık politikalarına uzanan geniş bir alanda literatüre kavramsal ve uygulamalı katkı sunmaktadır.

Bu kitabın, yaşlılık çalışmalarına hem teorik hem de ampirik düzeyde katkı sağlayarak akademisyenlere, sağlık çalışanlarına, bakım verenlere, politika yapıcılara ve yaşlanma alanıyla ilgilenen tüm okurlara yeni tartışma alanları açacağını düşünüyoruz. Bu eser 5. Sağlık Sosyolojisi Çalıştayında tartışılarak geliştirilen konuların hakemlendirme süreçleriyle olgunlaştırılması sonucu ortaya çıkmıştır. Bundan dolayı çalıştayın gerçekleşmesine emek veren kurul üyesi hocalarımıza, bildirileriyle bu esere değer katan araştırmacılara, bu eserleri titizlikle okuyarak öneriler sunan değerli hakemlerimize ve çalıştayı yapabilmemiz için bize imkânları seferber eden kurumumuza teşekkür ederiz.

En büyük teşekkürümüz de böyle bir çalıştay fikrinin ortaya çıkmasına vesile olan ve çalıştayın sahibi olan Isparta Okulu’nadır.